Pano & Enerji6 dk okuma2026-02-27

Endüstriyel Tesislerde Harmonik Filtreleme ve Güç Kalitesi

Frekans sürücüleri, UPS ve ark ocaklarının şebekede yarattığı harmonik bozulmalar (THDv, THDi), aktif harmonik filtreler (AHF) ve IEEE 519 sınırları.

Yazar: Novatek Enerji Enerji Kalitesi Departmanı
Özet Cevap & Temel Tanım

Harmonikler, endüstriyel tesislerdeki inverterler, sürücüler ve doğrultucular gibi doğrusal olmayan (non-linear) yüklerin 50 Hz sinüs dalga şeklini bozarak 150 Hz, 250 Hz, 350 Hz gibi katlarda oluşturduğu parazit akımlardır. Aktif harmonik filtreler (AHF), bu parazit akımları anında sönümleyerek temiz sinüs dalgası sağlar.

Öne Çıkan Mühendislik Notları

  • Harmonikler trafolarda aşırı ısınmaya, nötr iletkeninde aşırı akıma ve PLC/kart yanmalarına neden olur.
  • IEEE 519 standardına göre gerilim harmonik bozulması (THDv) %5'in altında tutulmalıdır.
  • Aktif Harmonik Filtreler (AHF), 50. harmoniğe kadar tüm akım harmoniklerini dinamik olarak filtreler.

1. Harmonik Nedir ve Hangi Cihazlar Üretir?

Modern fabrikalarda enerji verimliliği için yaygın olarak kullanılan frekans invertörleri (VFD), servo sürücüler, kaynak makineleri, LED sürücüleri ve kesintisiz güç kaynakları (UPS) şebekeden akımı kesikli çeker. Bu durum akım ve gerilim dalgasının şeklini bozarak harmonik kirliliğe yol açar.

2. Harmoniklerin Fabrika Ekipmanlarına Zararları

  • Transformatörlerin aşırı ısınması ve nominal gücünün düşmesi (K-Faktörü gereksinimi).
  • Elektrik motorlarında aşırı titreşim, rulman aşınması ve yalıtım delinmesi.
  • Nötr hattında aşırı akım akması ve kablo yanma riskleri.
  • Elektronik kartların, PLC modüllerinin ve hassas sensörlerin sebepsiz kilitlenmesi veya yanması.

3. Pasif Filtre vs Aktif Harmonik Filtre (AHF)

Pasif filtreler sadece belirli bir frekansa (örneğin 5. harmoniğe) ayarlanırken, Aktif Harmonik Filtreler (AHF) şebekedeki harmonik akımı anlık ölçüp ters fazda akım enjekte ederek tüm spektrumu (2. harmoniğin 50. harmoniğe kadar) sıfırlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Q.Fabrikamızda harmonik olup olmadığını nasıl anlarız?

Trafonuz nominal yükün altında olmasına rağmen aşırı ısınıyorsa, kondansatörler sık sık bozuluyorsa veya sürücüler aşırı gerilim arızasına geçiyorsa harmonik ölçümü yaptırmanız gerekir.

Tesisiniz İçin Mühendislik Desteği Alın

Trafo, OG hücreleri, kompanzasyon veya otomasyon projelerinizi uzmanlarımızla görüşün.